Sahte (Naylon) Fatura Nedir? Nasıl Anlaşılır?

Hiç alışveriş yapmadığınız bir firmadan adınıza fatura kesildiğini gördünüz mü? Veya maliye denetiminde karşılaştığınız bir fatura sizi zor durumda bıraktı mı? Günümüzde faturalandırma süreçleri önemli ölçüde elektronik ortamda yürütülür. Fakat e-Fatura ve benzeri elektronik sistemleri kullanma zorunluluğunun bulunmadığı durumlarda kâğıt faturalar tercih edilir.

Matbu olarak düzenlenenler bu kağıt faturalarda ise sahte fatura riski ortaya çıkar. Halk arasında naylon fatura olarak da bilinen bu uygulama, vergilendirme süreçlerini olumsuz etkiler ve yasa dışı bir işlemdir. Peki, tam olarak naylon fatura nedir ve nasıl anlaşılır?

Sahte (Naylon) Fatura Nedir?

Sahte fatura, aslında gerçekleşmeyen veya olduğundan farklı gösterilen ticari faaliyetler için düzenlenen faturalara verilen isimdir. Gerçekte bir ürün veya hizmet alışverişi olmamasına rağmen düzenlenen belgeler, naylon fatura olarak kabul edilir. Aynı şekilde gerçekleşen ticari işlemin tutarının, miktarının ve benzeri bilgilerinin kasıtlı olarak yanlış yazıldığı faturalar da bu grupta yer alır. 

Sahte veya naylon faturaların düzenlenmesindeki başlıca amaç, vergiden kaçınmaktır. Yasal mevzuatta vergi kaçakçılığı olarak kabul edilen bu sistem ile mükellef; giderlerini olduğundan fazla, kârını ise olduğundan düşük göstermeye çalışır. Bu doğrultuda ödemekle yükümlü olacağı vergi miktarını azaltmanın yanında büyük ölçekli sahte fatura girişimleri ile vergi iadesi almak da amaçlanır.

Sahte fatura düzenlemek öncelikle bir suçtur. Bunun yanında düzenleyen ve düzenleten taraflar için marka itibarına ciddi oranda zarar verir. Sektörel prestiji zedeleyen bu işlem sonrası ilgili firmalara olan güven en aza iner. Vergi sisteminin adaletli işlemesini engelleyen bu tip girişimlere kesilen cezalar ise naylon fatura ile ilişkisi olan mükelleflerin maddi zarara uğramasına neden olur. 

Sahte (Naylon) Fatura Nasıl Anlaşılır?

Sahte faturanın tespit edilmesi kolay olmasa da faturadaki bazı detaylar ipucu verebilir. Bu süreçte dikkat edilecek ilk detay, faturada yer alan firmanın gerçekliğidir. Firmaya ait isim, ticari ünvan, adres ve benzeri bilgilerin yanlış veya eksik olması, faturanın naylon olma ihtimalini artırır. Faturayı düzenleyen firmanın ticari geçmişinin olmaması da bu ihtimali kuvvetlendirir.

Düzenlenen belgenin sahte fatura olup olmadığını anlamak için ürün bilgilerine de bakılabilir. Faturayı düzenleyen şirket ile faturadaki ürün veya hizmetlerin uyumsuz olması önemli bir işarettir. Şirketin faaliyet alanında bulunmayan ürün veya hizmetler için fatura kesmesi mümkün olmayacağından böyle durumlarda belgenin geçerliliği sorgulanmalıdır.

Faturaya konu olan ürünlerin fiziksel teslimiyle ilgili irsaliye, kargo fişi ve benzeri bir belge olup olmadığının kontrol edilmesi de sahte faturayı anlamanın bir yoludur. Buna ek olarak faturadaki ürün ve hizmetlerin bedelinin piyasa ortalamasının çok üzerinde veya çok altında olması da naylon fatura ile ilgili ipuçlarındandır. 

e-Belge sistemlerinde bir faturanın naylon olup olmadığını anlamak çok daha kolaydır. e-Fatura ve e-Arşiv gibi belgelerin sistem üzerinden anlık olarak sorgulanması mümkündür. Eğer düzenlenen faturada bir hata yoksa sorgulama sırasında ilgili fatura teyit edilebilir. e-Belge sistemlerinden teyit edilemeyen elektronik faturaların sahte olma ihtimali de yüksektir.

Sahte Faturadan Korunmak için Alınabilecek Önlemler

Hem mali riskleri azaltmak hem de yasal uyumluluğun dışına çıkmamak için naylon faturaya karşı önlem alınmalıdır. Sahte faturadan korunmak için alınabilecek önlemlerden bazıları şu şekildedir:

●       Ticari ilişki kurulan firmaların güvenilirliğini sorgulamak

●       Firmanın sicil kaydı, vergi numarası gibi bilgilerini teyit etmek

●       Firmanın sektörel itibarına ve marka değerine dikkat etmek

●       Firma geçmişinde yasa dışı eylemlerin olup olmadığını incelemek

●       Alınan faturaları muhasebeye ve mali müşavire kontrol ettirmek

●       e-Fatura ve e-Arşiv sistemlerini kullanmak

●       Faturadaki ürünlerin gerçekten alınıp alınmadığını teslimat belgeleri ile doğrulamak

●       Çalışanlara fatura ve belge denetimi konusunda bilgilendirmek ve eğitim vermek

●       Şirket içi mali kontrolleri güçlendirmek

Sahte (Naylon) Fatura Kullanmanın Yasal Sonuçları

Sahte fatura düzenlemek veya kestirmek hem 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hem de 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında suç olarak kabul edilir. Sahte fatura kullanma suçu; kaçakçılık, vergi kaçırma ve evrakta sahtecilik gibi konularla ele alınır. Dolayısıyla naylon fatura kullanmanın yasal sonuçları son derece ağır olabilir.

İlgili yasal mevzuatlara göre vergi incelemesinde sahte belge tespit edilmesi durumunda söz konusu kişilere hapis cezası verilir. Vergi hukukunda ise bu suçun cezaları arasında idari para cezası, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi bulunur. Yani naylon fatura düzenleyen kişiler hem para cezası hem de hapis cezası ile karşı karşıya kalır. Suçun örgütlü bir şekilde işlenmesi durumunda ise ceza süreleri ve tutarları önemli oranda artar.

Sahte fatura kullandığı tespit edilen şirketlerin vergi ve muhasebe kayıtları geriye doğru incelenir. Bu da geçmişte yapılan usulsüz işlemlerin de ortaya çıkmasını sağlar. Geçmişte de benzer işlemler gerçekleşmişse ceza katlanarak artar. Bunlara ek olarak evrakta sahtecilik yapan firmalara devlet ihalelerine katılma, kamu desteklerinden faydalanma ve vergi muafiyetinden men edilme gibi cezalar da verilir. 

Tüm bu detaylar doğrultusunda naylon fatura suçunun farklı türde ağır cezalar olduğu söylenebilir. Söz konusu cezaların alınması sonrası ticari itibar yok olur ve ilgili kişi veya firmaların tekrar ticari faaliyet yürütmesi neredeyse imkânsız hâle gelir. 

Sahte fatura girişimlerinden korunmak ve bilmeden bu sürecin taraflarından biri olmamak adına e-Belge sistemlerini kullanmanız oldukça önemlidir. QNB eSolutions e-Dönüşüm ürünleri ile dijital sisteme geçin, risklerden korunun ve tam yasal uyumluluk ile güvenli bir şekilde fatura kesin.

Güvende kalmak, yasak risklerden uzak durmak ve iş süreçlerinizi dijitalleştirerek verimliliği artırmak için QNB eSolutions’ın e-Dönüşüm çözümleriyle tanışın.